गतबर्ष झापाको दमकमा देखिएको डेंगुको महामारी यो बर्ष पनि फाट्टफुट्ट देखिन थालेको छ । दमक नगरपालिका स्वास्थ्य शाखाका जिबन चौलागाइका अनुसार लाइफलाइन अस्पताल र एडभान्स हेल्थ केयरमा ४ जना बिरामी फेला परेको पाईएको छ ।

डेंगु रोगको पहिचानका लागि सरकारी दमक अस्पतालमा निशुल्क किटको ब्यवस्था रहेको बताईएको छ । यसको जानकारी नहुदा बिरामीहरु नीजि अस्पतालमा गइरहेको बताइन्छ ।

बिर्तामोडमा डेंगुले महामारीको रुप लिएको छ । जिल्लाभर ३ सय ५० भन्दा बढी डेगुका बिरामीहरु फेला परिसकेको जिल्ला जन स्वास्थ्य कार्यालय झापाले जानकारी गराएको छ ।

कारक तत्व: डेंगु भाइरस (४ सेरोटाइप – डेन १, २, ३, र ४)

सार्ने माध्यम (भेक्टर): संक्रमित मान्छेलाई तोकेको स्त्री Aedes (एइडेस) लामखुट्टे (खुट्टामा कालो सेतो धर्काहरु हुन्छन्)

ऊष्मायन अवधि (संक्रमणबाट लक्षण देखिने अन्तराल): ३-१४ दिन (सामान्यता ४-७ दिन)

३ अवस्थाहरु:

१. सामान्य डेंगु ज्वरो

२. रक्तश्राव हुने डेंगु हेमोरेजिक ज्वरो

३. रक्तचाप कम हुने डेंगु शक सिन्ड्रोम

लक्षणहरु:

१. उच्च ज्वरो, अति टाउको दुख्नु, आँखाहरूको पछाडिको भाग दुख्नु, मांसपेशी र जोर्नीको दुखाइ, खाना अरूचि, वाकवाकी र बिबिरा देखिने

२. पहिलो संक्रमणको लक्षणहरू प्राय: सामान्य हुन्छन्। एकपटक सन्चो भइसकेपछि, डेंगु भाइरसको त्यो सेरोटाइपमा प्रतिरक्षा विकास हुन्छ तर अन्य डेंगु भाइरसको सेरोटाइपहरूको लगातार संक्रमणले गम्भीर डेंगु निम्त्याउन सक्नेछन्।

सुरूवातमा, २-७ दिनसम्म 40 – 41oC सम्मको उच्च ज्वरो आउने, अनुहारको चमक हराउने र डेंगु ज्वरोको अनिश्चित प्राकृतिक लक्षणहरू देखिन्छन्। पछि, रक्तश्रावका प्रवृति जस्तै – छालामा नीलो डाम देखिनु, नाकबाट सिंगान वा गिंजाबाट रगत बग्नु र सम्भवत: आन्तरिक रक्तश्राव देखिन सक्छन्। धेरैजसो अवस्थाहरूमा, यसले रक्तसञ्चार असफल बनाउँछ, आघात र मृत्यु समेत गराउन सक्छ।

३. यसको संक्रमणबाट निको भएपछि त्यो सेरोटाइपको विरूद्धमा शरीरमा प्रतिरक्षा प्राप्त हुन्छ। यद्यपि, अन्य ३ सेरोटाइपहरूको संक्रमणको कुनै प्रभावकारी सुरक्षा प्रदत्त छैन।

निदान:सेरोलोजिकल परिक्षण (MacELISA, HAI, IgG ELISA)

उपचार: डेंगुको कुनै निर्दिष्ट औषधि छैन। डाक्टरहरुले यसको उपचार लक्षण अनुसार गर्छन।