जब व्यक्तिभित्र नकारात्मक भावको विकास हुन्छ । तब तनाव, निराशा जस्ता धेरै समस्याहरुले जन्म लिन थाल्छन्। यस्तो अवस्थामा, तिनीहरूलाई कसरी जोगाउने र जीवनलाई सकारात्मक बनाउने भन्ने बारेमा सिक्नु आवश्यक छ । मानव जातिले आज नकारात्मक सोच र भावनाहरुलाई सामान्य रुपमा ग्रहण गर्न थालेका छन् । जसका कारण मान्छेमा तनाव, चिन्ता, उदासिनता र निराशालाई सामान्य मान्न थालिएको छ । संसारमा प्रत्येक व्यक्तिको दिमागमा केही नकारात्मक भावको विकास भइरहेको हुन्छ, जसलाई हामीले अहिले सामान्य मान्न थालिएको छ । चाखलाग्दो कुरा त यो छ कि यसका बावजुद कोही पनि आफ्ना विचार र भावनाहरू नकारात्मक छन् भनेर विश्वास गर्न तयार छैनन् ।

नकारात्मक विचारहरू किन आउँछन् ?
भनिन्छ जस्तोको संगत हुन्छ मान्छेमा यस्तै भावनाको विकास हुन्छ । कुनै नकारात्मक घटना वा नकारात्मक व्यक्तिलाई हेरेर वा सुनेर विपरीत विचारधाराको जन्म दिन थालेपछि दिमागमा नकारात्मक भावको सुरुवात हुन्छ । यदि तपाईंको एक साथीमा हृदयघातको समस्या छ र निद्रामा मरेको सपना मात्रै देख्छ भने तपाईंको छातीमा हल्का समस्या भयो भने मात्रै पनि तपाईंमा नकारात्मक विचारहरू आउन थाल्छन् ।यदि गम्भीर परिस्थितिहरू नजिकको आफन्तको जीवनमा देखा पर्छ भने पनि त्यसमा धेरै अघि गएर हामीले खराब कल्पनाहरू गर्न थाल्छौं ।आज संसारमा जताततै नकारात्मक ऊर्जा बढिरहेको छ । यसको परिणाम स्वरूप मान्छे प्रभावित हुने गरेको छ । नकारात्मक विचारहरूलाई सम्हाल्दा सम्हाल्दै उसमा पनि नकारात्मक भावको विकास हुन्छ ।

नकारात्मक विचारहरू कसरी हटाउने
केही भावनाहरू नकारात्मक विचारहरूसँग सम्बन्धित हुन्छन् । जस्तै क्रोध, निराशा आदिले दिमागमा बास बस्न थालेपछि यसलाई हटाउन मुस्किल हुने गर्छ । जसरी विचारहरू दबाइन्छन् त्यसैगरी उनीहरूको दिमागलाई नकारात्मक भावले घेरा हाल्न थाल्छ । त्यसकारण सकेसम्म दिमागमा सबै सकारात्मक विचारहरूलाई मात्रै प्रवेश दिनुपर्छ । जसरी उज्यालो अँध्यारोमा परिणत हुन्छ, अन्धकार स्वत: अदृश्य हुन्छ, त्यस्तै सकारात्मक विचारहरूले नकारात्मक विचारहरू हटाउन सुरू गरौं । सकारात्मक विचारहरू विकास गर्न, व्यक्तिले बुद्धि र जीवनको बारेमा सकारात्मक भएर सोच्न थाल्नुपर्छ । आध्यात्मिक पठनले सकारात्मक सञ्चालको लागि धेरै मद्दत गर्छ।

नकारात्मक सोचलाई सकारात्मकतामा बदल्न सिक्नुहोस्
नकारात्मक सोचलाई सकारात्मक बनाउनको लागि सबैभन्दा पहिले आफूभित्र रहेको सकारात्मक पक्षलाई ध्यान दिनुहोस् । तपाईंले गरेको साना साना भए पनि प्रगतिलाई ठूलो बनाएर सोच्नुहोस् । हल्का आफूप्रति नै अभिमानी बन्नुहोस् र आफ्ना सकारात्मक बानीहरूलाई एक एक गरेर कोट्याउने प्रयास गर्नुहोस् । आफूलाई मन पर्ने गीत गजलहरू सुन्नुहोस् । यसमा पनि तपाईंले आफूलाई एक सम्पन्नशाली व्यक्तिको रूपमा सम्झनुहोस् । यसरी तपाईं जे सोच्नुहुन्छ त्यसलाई महत्‍वदिएर सुन्नुहोस् ।

सकारात्मक सोचका लागि सकारात्मक वातावरण
सकारात्मक सोचका लागि सकारात्मक वातावरण सिर्जना गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन् छ। तपाईंको कोठा, घर सफा र व्यवस्थित राख्नुहोस् । टेबुलमा धुलो फाईलहरूको थुप्रो, पुस्तकहरू यत्रतत्र छरिएका छन् भने त्यो हटाउनुहोस् । अव्यवस्थित कोठाले दिमागलाई निराश बनाउँछ। कोठाको रंगले सोच्ने क्षमतामा पनि असर गर्छ।सेतो रंगले शुद्धता र आध्यात्मिकताको भावनाहरू सिर्जना गर्दछ। खैरो रंगले शीतलता, रातो रंगले उत्साह, दिमागमा जोस र शक्ति प्रदान गर्दछ। कालो रंगले निराशा र आलस्य उत्पन्न गर्छ । गुलाबी, नीलो, हरियो यी सबै रंगहरूले मुडलाई राम्रो बनाउन मद्दत गर्छ। घरलाई जति सक्दो उज्यालो बनाउनुहोस् । घरमा मीठो र पुरानो गीतहरू प्ले गरिराख्नुहोस् । जसले तपाईंमा उत्साह भर्न सक्छ ।

मानसिक स्वास्थ्यको लागि पनि समय लिनुहोस्
यदि तपाईंले आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यको लागि एक दिनभरिमा एक घण्टा खर्च गर्नुभयो भने दिमाग सकारात्मक ऊर्जाको साथमा सधैं प्रसन्न रहनेछ। सम्भव भएसम्म बिहान सफा र शान्त कोठामा बस्नुहोस् र केही समय ध्यान गर्नुहोस्। तपाईंको जीवनको उद्देश्यको बारेमा सोच्नुहोस् । नयाँ विचारहरू सिर्जना गर्नुहोस् र तिनीहरूमा प्रतिबिम्बित गर्नुहोस् । यसले जीवनमा गतिशीलतामा ल्याउँछ। साथै, उत्साह पनि भर्नेछ ।