नेपालका लागि युरापेली संघ (इयु)की राजदूत रेन्से तेरिङले कुटनीतिक मान्यता विपरित नेपालको आन्तरिक मामिलामा गरिएका बिबादास्पद टिप्पणी र धारणालाई प्रबद्र्धन गरेकी छिन् ।
विस्तृत शान्ति सम्झौताको एक दशक पूरा भएको अवसरमा नेपाल शान्ति प्रतिष्ठानले बुधबार अन्तराष्ट्रिय शान्ति सम्मेलनको आयोजना गर्यो । कार्यक्रममा संविधानप्रति असन्तुष्टी राख्दै आएका मधेशी मोर्चाका एक नेता महन्थ ठाकुरका विवादास्पद र राजनीतिक आरोपयुक्त भनाईको राजदूत तेरिङले पक्षपोषण गरेकी हुन् । सम्मेलनमा सहभागि भएकी उनले ठाकुरले बोलेका हरेक भनाईलाई ट्वीट गर्दै नेपालको संविधानको बिरोधमात्र गरिनन्, आफूलाई ठाकुरका प्रबक्ताका रुपमा पनि प्रस्तुत गरिन् ।
ठाकुरले राष्ट्रिय गानमाथि टिप्पणी गर्दै राखेको ‘सयौं थुगा फुलका माला भन्ने राष्ट्रिय गान हामीले सुन्यौं तर ती फुलहरु ओइलाउँदै मर्दै गए के हुन्छ ?’ भन्ने भनाईलाई तुरुन्तै ट्वीट गरिन् । त्यस्तै, मधेशमा भएको हिंसाका बारेमा सरकारले केही पनि गरेको छैन भन्ने ठाकुरको भनाईलाई पनि उनले ट्वीट गरिन् । राजदूतका अनुसार ठाकुरले त्यहाँ यसो भने, ‘मधेसीबिरुद्ध भएको हिंसाको बारेमा सरकारले केही पनि गरेको छैन ।’ जसलाई इयु राजदूतले ट्वीट गरिन् ।
उनका ट्वीट यस्ता छन्:
पहिलो ट्वीट:
“A small incident can spark another movement. Madheshis are not from outside. How long will discrimination go on?” Mahantha Thakur
— (((Rensje Teerink))) (@RensjeTeerink) November 16, 2016
दोश्रो ट्वीट:
“A small incident can spark another movement. Madheshis are not from outside. How long will discrimination go on?” Mahantha Thakur
— (((Rensje Teerink))) (@RensjeTeerink) November 16, 2016
तेश्रो ट्वीट:
“A small incident can spark another movement. Madheshis are not from outside. How long will discrimination go on?” Mahantha Thakur
— (((Rensje Teerink))) (@RensjeTeerink) November 16, 2016
त्यस्तै ठाकुरले अर्को आन्दोलनको चेतावनी दिए, जसलाई फेरि उनै राजदूतले तुरुन्तै ट्वीट गरिन् । ठाकुरले भने, ‘एउटा सानो घटनाले अर्को आन्दोलन सृजना गर्न सक्छ । मधेसीहरु बाहिरका होइनन्, कति समय यो विभेद जारी रहने ?’ ठाकुरको यो भनाई पनि तुरुन्तै राजदूतको ट्वीटमा आयो ।
युरोपेली संघकी राजदूत तेरिङले नेपालमा युरोपेली संघको प्रतिनिधित्व गर्ने हो । युरोपेली संघको नेपालप्रतिको धारणा के हो, सहयोगका क्षेत्र के हुन् ? त्यसलाई प्रबद्र्धन गर्ने हो । अर्थात् युरोपेली स्वार्थको संरक्षण गर्ने हो । त्यसो गर्दा आतिथ्यता प्रदान गर्ने राष्ट्रप्रतिको सम्मान, सरकारले लिएका निर्णयलाई मान्दै सम्बन्धित मन्त्रालयसँग सम्पर्कमा रही काम गर्ने हो । राजदूतहरुले कुनै पनि बिषयमा टिप्पणी गर्दा वा कुनै धारणा राख्दा तिनका प्रभाव के हुन्छन् भन्ने ध्यान पुर्याउनुपर्छ । त्यही भएर कुटनीति अति संवेदनशील क्षेत्र हो, जसलाई निर्वाह गर्न अति संबेदनशीलता आवश्यक पर्छ ।
नेपालको संविधान संविधानसभाका ९२ प्रतिशत सदस्यले हस्ताक्षर गरेको संविधान हो, यो आफैंमा अधिक बहुमत हो । संविधानप्रति असन्तुष्टी राखेर ठाकुरलगायतका मधेशी पार्टीहरुले कार्यान्वयनमा अवरोध गर्दै आएका छन् । मधेशी मोर्चाका मागलाइ नेपाली सार्बभौमिकता, एकताका आधारमा औचित्य हेरी संवोधन गर्न सकिने भन्ने गृहकार्य भइराखेकै छ ।
तर नेपाल सरकारका निर्णय, नेपाली दलको अधिकतम हिस्साको ऐतिहासिक दस्तावेजलाई कुनै मधेसी दलले मान्दिन भन्दैमा त्यसको पक्षमा काठमाडौस्थित कुनै पनि राजदूतलाई खुलेआम लाग्ने छुट हुँदैन । नेपालको यही आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्दै र अनावश्यक चासो राख्दै आएका कारण भारतीय राजदूत र भारत सरकार आलोचनामा परेको युरोपेली राजदूतलाई थाहा भएकै हुनुपर्छ । त्यसो भए फेरि किन यस्तो गैरकुटनीतिक चरित्र उनी प्रदर्शन गरिरहेकी छिन् ? यो आपत्तिजनक छ ।
नेपालको राष्ट्रियगानको भावमाथि ठाकुरले प्रश्न उठाए भन्दैमा त्यसलाई समर्थन गर्नु असन्तुष्टिलाई प्रबद्र्धन गर्नुमात्र होइन, नेपालको सद्भावमाथि प्रश्न उठाउनु समेत हो । राजदूतहरुले आफ्ना देशका कार्यक्रम, त्यहाँ बोलेका धारणालाई सार्बजनिक जानकारीका लागि टवीट गर्दा हुन्छ, यो त कुटनीतिक सूचनाको एक माध्यम भएकै छ । तर संविधान बहिष्कार गर्दै हिडेका एक नेताका राष्ट्रिय भावना बिपरितका अभिव्यक्तिको प्रबक्ता बन्ने उन्मुक्ति राजदूतहरुलाई छैन ।
त्यसो त युरोपेली संघ र राजदूत तेरिङका गतिबिधि यसअघि बिभिन्न अवसरमा विवादास्पद रहँदै आएका छन् । पृथकतावादी सोचको नेतृत्व गरिरहेका व्यक्ति÷समुहसँग गोप्य भेटवार्ता गरेर उनी यसअघि विवादमा तानिएकी हुन् । असन्तुष्ट र अल्पसंख्यकको अधिकारको नाममा अतिवादी धारणालाई संघले बोकेर हिंडेको पटक पटक सार्वजनिक भएको हो ।
साभार चक्रपथ
२ मंसिर २०७३
प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर
