फोहोरको डंगुरले परिचय बदल्दै ईलाम

मुलुककै दोश्रो सफा नगरपालिका घोषित इलाम नगरपालिकामा व्यवस्थित ल्यान्डफिल्ड साइटको उचित प्रबन्ध हुन सकेको छैन । इलाम बजारबाट निस्कने फोहोर नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ खाल्डेमा अव्यवस्थित रुपमा बाटो छेउमा फाल्ने गरिएको छ । नगरपालिकाले जथाभावी फोहोर फाल्दा नजिकैको बस्तीका बासिन्दाहरुमात्र नभई सोही बाटो भएर हिड्ने पैदलयात्रीहरु समेत दुर्गन्धको शिकार बन्नु परेको छ । नगरपालिकाबाट निस्कने फोहोर व्यवस्थापनका लागि भनेर खरिद गरिएको जग्गामा मुख्य सडकबाट २ मिटरदेखि जथाभावी फोहोर थुप्रो बनाइएको छ । इलाम नगरपालिकाले २०६६ सालमा १४ लाख ५० हजारको लागतमा २९ रोपनी जग्गा खरिद गरी फोहोर व्यवस्थापन कार्यको सुरुवात गर्दै आएको छ । तर पर्याप्त बजेट नहुँदा ल्यान्डफिल्ड साइटलाई अझै व्यवस्थापन गर्न समस्या भएको इलाम नगरपालिकाका योजना अधिकृत राम साहको भनाई छ । नगरपालिकाले वि.स २०७० सालदेखि खाल्डेमा फोहोर फाल्दै आएको छ । यता स्थानीयवासी प्रकाश नेपालको भने बजार भरीको फोहोर ल्याएर सडकमा नै फ्याल्ने गर्नाले समस्या उब्जिएको गुनासो छ । देशकै उत्कृष्ट ५ सफा नगरपालिकाभित्र पर्ने भएपनि फोहोर व्यवस्थापनमा चासो नदिदा आफुहरु मर्कामा परेको स्थानीयबासिन्दाहरुको गुनासो छ । सो स्थानमा सडने र नसड्ने फोहोरहरु एकै स्थानमा फालिएका छन । यति मात्र नभई इलाम नगरपालिकको फोहोर फाल्ने गरिएको स्थानभन्दा करिव १ सय मिटरमात्र तल दातृ निकायको सहयोगमा कम्पोष्ट मल प्रशोधन केन्द्र बनाइएपनि प्रयोगमा आउन सकेको छैन । सिम–एनको १३ लाख, स्थानीयको २ लाख र नगरपालिकाको ६ लाख गरी कुल २१ लाखको लागतमा बनाइएको प्रशोधन केन्द्र ६ महिनाभन्दा लामो समयसम्म संचालनमा आउन सकेको छैन । वि.स २०७० सालमा निर्माण सम्पन्न गरिएको प्रशोधन केन्द्र २०७१ फागुन देखि बार्षिक २५ हजार रुपैया शुल्क नगरपालिकालाई बुझाउने सर्तमा जागृति नेपाल नामक संस्थाले लिजमा लिएको थियो तर सम्झौता १ बर्षभन्दा लामो समयसम्म टिक्न सकेन । इलाम नगरपालिकाले सफा नगरपालिकाको ताज बचाउन पनि फोहोर व्यवस्थापनको लागि स्थानीय निदान खोज्न तत्काल आवश्यक देखिएको छ ।