भारतको उत्तराखण्डस्थित चमोली जिल्लामा आइतवार अचानक बाढी कसरी आयो ? वैज्ञानिकहरूको टोलीले यसको जाँच गरिरहेका छन् ।
राहत र उद्धारकार्य जारी छन् । यसैबीच भेटिएका प्रमाणले यो विपत हिमस्खलनका कारण बनेको अस्थायी तलाउ टुक्रिएकाले गर्दा भएको इशारा गरेका छन् ।
यसलाई प्राविधक भाषामा ल्यान्डस्लाइड्स लेक आउटबर्स्ट्स फ्लड भनिन्छ ।
वैज्ञानिकहरूले भूउपग्रहीय तस्वीरहरूको अध्ययन गरिरहेका छन् । रोयल क्यानेडियन जियोग्राफिकल सोसाइटीका डा डुयान शूगरले प्लानेट ल्याब्सको भूउपग्रहीय तस्वीरमा एक विशेष कुरा नोट गरेका छन् ।
उनका अनुसार, रैंणी गाउँ नजिक एक पहाडमा जमेको हिउँको ठूलो भाग आइतवार खस्यो र शायद त्यसैले बाढी ल्यायो । हिमस्खलनका कारण नदीहरूमा लगभग ३० देखि ४० लाख क्युबिक मिटर पानी पुग्यो ।
देहरादूनस्थित वाडिया इन्स्टिच्युट अफ हिमालय जियोलोजीले पनि घटनाको आरम्भिक जाँच गरेको छ । त्यस संस्थाको ग्लेसियोलोजी यान्ड हाइड्रोलोजी डिभिजनका प्रमुख सन्तोष रायले बताए, ‘भूउपग्रहीय तस्वीर हेर्दा हिमताल फुटेर भन्दा पनि हिउँ पग्लिएर बाढी आएको हो । वैज्ञानिकहरूको दुई टोलीलाई घटनास्थलमा पठाइएको छ । अनुसन्धान पूरा भएपछि हामीसँग पूर्ण जानकारी हुनेछ ।’
उनले थपे, ‘आइतवार हिउँ पग्लन शुरू गरेको थियो र एकातर्फको हिउँ जम्मा हुन थाल्यो जसकारण हिमस्खलन भयो । हिउँ तल उपत्यकातिर आउँदै जाँदा गति र ऊर्जा बढ्दै गयो । त्यसैले बाटोमा पानी र माटोको मात्रा पनि वृद्धि हुँदै गयो ।’
त्यसै बाढीले बाँध भत्काएपछि जनधनको क्षति गरिदियो ।



