बिष्णुप्रसाद पोखरेल२०७३-०६-१८  दमक। इलाम चुलाचुलीका उमेश निरौलालाई पानी पर्न थालेपछि कहाँ र कस्को घरमा बस्ने भन्ने चिन्ताले सताउन शुरु गर्छ । पानी जति धेरै पर्छ त्यति मनमा चिन्ता बढ्दै जान्छ । अर्काको पसलमा ६ हजार तलवमा बस्नु भएका उहाँलाई कोठामा बस्दा खान पनि पुग्दैन यसकारण उहाँलाई घर जानुको बिकल्प पनि रहदैन ।
झापाको दमकसंग सिमा जोडिएको इलामको चुलाचुलीबासीको यो पीडा बर्षौदेखिको हो र अहिलेसम्म पनि पीडा उस्तै रहेको छ । दमक र चुलाचुलीको दुरी २ देखि किलोमिटरको रहेको छ तर आवतजावतमा समस्या भने धेरै ठूलो छ । निरौलाका अनुसार पानी परेपछि रतुवा खोला उर्लेर आउछ र खोला तर्न नसक्दा साथीभाइको घरमा त्यो नभए होटलमा बास बस्नु पर्ने बाध्यता रहेको हुन्छ । उहाँले भन्नुभयो–‘घरबाट दमक आउदा सजिलै खोलो तरेर आइएको हुन्छ, एकछिन पानी पर्यो भने जानै सकिदैन ।’
इलामले नदेखेको र झापाले नछोएको भनेर चिनिने चुलाचुलीका २५ हजारभन्दा बढि मानिसहरुको प्रमुख बजार तथा काम गर्ने थलो नै दमक हो । बिद्यालय र क्याम्पस पढ्न पनि दमक नै आउनु पर्छ । स्थानीय सामाजिक अगुवा तथा गाबिसका पूर्व अध्यक्ष ओमनारायण खनालका अनुसार आकाशमा बादल लागेको छ भने क्याम्पस तथा बिद्यालयमा स्थानीय कसैले पनि छोराछोरीलाई पठाउदैनन् । उहाँले भन्नुभयो–‘आकाशमा बादल देखियो र दिन धुम्मियो भने बिद्यार्थीहरु घरमा नै बस्नुपर्छ ।’
पानी पर्नु अघि बिहान तथा दिउसो क्याम्पस आएका बिद्यार्थीहरु कहिले काहि होटलमा त साथीहरुसंग नै बस्ने गरेको स्थानीयहरु बताउछन् । बिरामी पर्दा र सर्पले डस्दा दर्जनौको ज्यान गएको र आधादर्जनभन्दा बढिको बगाएर मृत्यु भएको पूर्व गाबिस अध्यक्ष खनाल बताउनु हुन्छ । आफूहरुले दूइदशकभन्दा अघि देखि यहाँ पुल बनाउनका लागि माग गरेपनि पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्व सभामुख सुवासचन्द्र नेम्बाङको पहलमा ४ महिना अघि पुल शिलन्यास भएपनि काम अघि बढ्न नसकेको बताइएको छ ।
झापाको दमक नेकपा एमालेका अध्यक्ष र पूर्व प्रधानमन्त्री समेत रहनु भएका झापा क्षेत्र न. ७ का साँसद केपी शर्मा ओली र इलामको चुलाचुली पूर्व सभामुख सुवासचन्द्र नेम्बाङको निर्वाचन क्षेत्र हो । उहाँहरुले अहिलेसम्म भएका बिभिन्न निर्वाचनहरुमा यहाँ पुल बनाउने र आवतजावतमा सहजता ल्याउने प्रमुख मुद्धाको रुपमा नै उठाउनु भएको थियो । स्थानीयहरुले आफुहरुलाई बारम्बार आशा देखाइएको तर प्रतिबद्धता अहिलेसम्म पुरा नभएको गुनासो गर्ने गरेकाछन् ।
दमक उद्योग बाणिज्य संघका बरिष्ठ उपाध्यक्ष बिमल खतिवडाका अनुसार इलामको चुलाचुली दमकमा नै पूर्ण रुपमा आश्रित रहेकाले यहाँ पुल तत्काल आवश्यक रहेपनि बन्न नसक्नु दुर्भाग्य भएको बताउनु भयो । दमकको ब्यापार प्रवद्र्धन र त्यहाँ उत्पादन भएका सामाग्रिहरुको प्रमुख बजार पनि दमक भएकाले स्थानीयहरु ज्यान जोखिम मोलेर दमक आउदा धेरैको ज्यान गइसकेको खतिवडा बताउनु हुन्छ । उहाँले भन्नुभयो–‘हामी ब्यवसायि पनि यस बिषयमा चिन्तित भएर लागेका छौ र लाग्छौ ।’

जोखिम मोलेर मोटरसाइकलमा दमकबाट इलामको चुलाचुली तर्दै र साइकलमा चुलाचुलीबाट दमक आउदै स्थानीयहरु
तस्विर बिष्णुप्रसाद पोखरेल